Επιλογές από τον "Μικρό Ναυτίλο" του Οδυσσέα Ελύτη

 

Ο «Μικρός Ναυτίλος» (1985) του Οδυσσέα Ελύτη λειτουργεί ως απολογισμός.

Υπενθυμίζει από τη μία τη σκληρότητα της Iστορίας και, από την άλλη, "τραγουδάει" την αγνότητα της φύσης και της νεότητας, καλώντας τον άνθρωπο να υπερβεί τη φθορά.

Γνωρίστε τον Ηρωδίωνα της Καψάλας...

 

«Ήδη η ώρα περνούσε και έπρεπε να πάμε και στον π. Ηρωδίωνα· έναν Ρουμάνο που ή ήταν σαλός δια Χριστόν ή δεν ήταν άνθρωπος. Σε δέκα λεπτά φθάσαμε στον… σκουπιδότοπό του. Ο ήλιος είχε ήδη δύσει. Σ’ ένα ερείπιο γεμάτο σκουπίδια συναντούμε έναν νέο ήρωα. Ογδόντα δύο ετών, όρθιος στο κούφωμα μιας πόρτας… χωρίς πόρτα. Τα πόδια του κρατούσαν κόντρα στο ένα της δοκάρι. Η μέση του ακουμπούσε στο άλλο. Τα χέρια του στηρίζονταν στο πρώτο. Ώρες ολόκληρες περνούσε έτσι.

Ο Αλεξίς ντε Τοκβίλ και η «τυραννία της πλειοψηφίας»: μια προφητεία που στοιχειώνει ακόμη τις ΗΠΑ

 

Σχεδόν δύο αιώνες μετά τη συγγραφή του έργου Democracy in America, οι προειδοποιήσεις του Alexis de Tocqueville για την «τυραννία της πλειοψηφίας» παραμένουν εντυπωσιακά επίκαιρες. Ο Γάλλος στοχαστής, ο οποίος επισκέφθηκε τις Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του 1830 για να μελετήσει τους δημοκρατικούς θεσμούς τους, διέκρινε νωρίς έναν κίνδυνο που πολλοί από τους συγχρόνους του αγνοούσαν: η δημοκρατία δεν απειλείται μόνο από τους μονάρχες ή τις ολιγαρχίες, αλλά και από την ίδια τη λαϊκή κυριαρχία όταν αυτή μετατρέπεται σε απόλυτη εξουσία.

Γνωρίστε την Ταρσώ ...

 

«Καταγόταν από την Άνδρο και έζησε στην Αττική μέχρι το 1989.

Κοιμόταν στα χωράφια, με βρόμικα ρούχα, έτρωγε υποβαθμισμένο φαγητό, δεν είχε δεκάρα, φόρεσε γυαλιά (χωρίς να έχει πρόβλημα όρασης) και κάλυψε τη μύτη της μ' ένα μαύρο πανί για να κρύβει την ομορφιά της.

Αρνήθηκε ακόμα και το καλό της όνομα και έκανε την τρελή, αποκτώντας κοινωνικό στίγμα για όλη της τη ζωή.

Η συμπεριφορά της ήταν ηθική, αλλά όχι "καθώς πρέπει".

Βιβλιοπαρουσίαση: «Το Χρονικό Μιας Πολιτείας», Π. Πρεβελάκης

 

(Δημοσιευμένο στην τοπική εφημερίδα Ομηρική Γραία)

«Το Ρέθεμνος είναι μια μικρή πολιτεία μ’ εφτά ίσαμε οχτώ χιλιάδες ψυχές χτισμένη γιαλό– γιαλό στη βορινή στεριά της Κρήτης, απάνω στο μεσοστράτι από Χανιά σε Μεγαλόκαστρο. Λέγεται πως τον παλιό καιρό ακούστηκε στον κόσμο για το εμπόριό της, πως πρόκοψε στη ναυτωσύνη, γέννησε κιόλας δυο-τρεις καλούς ποιητάδες και ζωγράφους, πούναι πάντα χρειαστοί για να βαστιέται τόνομα ενός τόπου ακατάλυτο, όταν βουβαθούν τα παζάρια του κ’ οι ταρσανάδες του ρημάξουν και τα καλήτερα παιδιά του κάμουν φύλλα φτερά».

Οδοιπορικό στη Σκάλα Ωρωπού – μέρος Γ’

(Δημοσιευμένο στην τοπική εφημερίδα Ομηρική Γραία)

To 1856 με Βασιλικό Διάταγμα ιδρύεται επίσημα στη Σκάλα η ενορία των Αγίων Αποστόλων και μετά το 1872 ο ιδιοκτήτης όλης της περιοχής (τσιφλικιού) Ανδρέας Συγγρός οικοδομεί έναν περικαλλή ναό, τον οποίο αφιερώνει στον Άγιο Ανδρέα τον Πρωτόκλητο. Επίσης το 1872, η έδρα του Δήμου μεταφέρεται από το χωριό του Ωρωπού στη Σκάλα. Αυτό το γεγονός σε συνδυασμό με το λιμάνι, αποτελούν τα εφαλτήρια για τη γοργή ανάπτυξη της Σκάλας.

«Ερωτόκριτος» (Β. Κορνάρος, 17ος αι.)

 

(Δημοσιευμένο στην τοπική εφημερίδα Ομηρική Γραία)

Ο Ερωτόκριτος του Βιτσέντζου Κορνάρου θεωρείται ένα από τα κορυφαία έργα της κρητικής λογοτεχνίας στην περίοδο της Βενετοκρατίας, το οποίο έχει επηρεάσει βαθιά τη νεοελληνική ποίηση και τη λαϊκή παράδοση (μαντινάδες, βαφτιστικά ονόματα, παραδόσεις). Πρόκειται για ένα έμμετρο μυθιστόρημα που αποτελείται από 10.012 ιαμβικούς δεκαπεντασύλλαβους ομοιοκατάληκτους στίχους στην κρητική διάλεκτο, ενώ οι τελευταίοι 12 στίχοι αναφέρονται στον ίδιο τον ποιητή.